НЕОКОЛОНИАЛИЗМ

Кошкон | 07.03.2020

НЕОКОЛОНИАЛИЗМ (гр. <neos – жаңы + лат. <соlonia – кыштак) – Азия, Африка, Латын Америкасындагы мурдагы  колониялык абалдан бошонуп, өз алдынчалыкка жана көз карандысыздыкка жетишкен, өнүгүп келе жаткан  мамлекеттерге карата мурунку метрополиянын саясатынын системасы; өнүккөн капиталисттик өлкөлөрдөн эски  колониялык системасынын ордуна келген, өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн үстүнөн кыйыр көзөмөлдөө формасы. Н.  экономикалык, саясий, социалдык жана маданий өз ара аракеттердин тең укуктуу жана адилет эмес формалардын  өнүгүшү менен айырмаланат. Н-дин негизин – көпчүлүк учурда саясий жана согуштук басым көрсөтүүнү пайдалануу  жана ички реакциячыл күчтөргө таяныч жасоо менен коштолгон, инвестиция, кредиттер жана субсидиялар түрүндөгү  экономикалык экспанция түзөт. Кредит алып, карыз болгон өлкөлөрдүн жылдык проценттерин төлөөсү эле кредит  берген өнүккөн өлкөлөрдүн пайда табуу булактарынын негизгилеринин бирине айланууда. Кредиттерди берген өнүккөн  өлкөлөр карызкор мамлекеттерде ички стабилдүүлүктүн жана туруктуу өнүгүүнүн камсыз болушун карыздардын  жылдык проценттерин төлөөнүн кепили катары эсептешет.

Жогоруда айтылгандар СССР жоюлгандан кийин өз  алдынчалыкка жана көз карандысыздыкка жетишкен, бирок өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн катарына кирген, мурунку  союздук республикаларга да ар кандай деңгээлде тиешелүү экендиги ачык. Н-дин өнүгүүсүнүн бул жаңы баскычы  атайын, терең жана ар тараптан изилдөөлөргө муктаж.

Досторуңуз менен бөлүшүүнү унутпаңыз (ツ)