МАМЛЕКЕТТИК ТИЛ

МАМЛЕКЕТТИК ТИЛ – ар кандай мамлекетте калктын улуттук составын эске алуунун негизинде иш кагаздарын  жана сот иштерин алып барууда, мектептерде окутууда, калкты турмуш-тиричилик жактан тейлөөдө, басма сөздө ж. б.  коомдук иштерде колдонулуучу тил. Демократмялык мамлекеттерде М. т. башка улуттук тилдердин өнүгүшүнө  тоскоолдук кылбайт, эч бир улут өз тилин башка элдердин өкүлдөрүнө таңуулообосу мыйзамда белгиленет. Кайра куруу  доорунда мурунку… Калганын окуу »

МАМЛЕКЕТТИК КООПСУЗДУК ОРГАНДАРЫ

МАМЛЕКЕТТИК КООПСУЗДУК ОРГАНДАРЫ мамлекеттик бийликтин административдик аткаруучу жана буйрук  берүүчү институттары; жашап жаткан коомдук-саясий түзүлүштүн, коопсуздугун камсыз кылууга чакырылган.  Мамлекеттик коопсуздук деп өлкөнүн ички жана эл аралык коопсуздугун камсыз кылууга, жашап турган мамлекеттик  жана коомдук-саясий түзүлүштү сактоого, адам укугун коргоого милдеттүү системаны айтабыз. Мамлекеттик коопсуздук  өзүнө экономикалык, саясий, согуштук, экологиялык, гуманитардык, маалымат коопсуздуктарды камтыйт. М. к. о.  коопсуздук… Калганын окуу »

МАМЛЕКЕТТИК БАШКАРУУ

МАМЛЕКЕТТИК БАШКАРУУ – мамлекеттин милдеттерин жана функцияларын ишке ашырууга багытталган  мамлекеттик ишмердүүлүктүн формаларынын бири, мамлекеттик органдардын аткаруу ишмердүүлүгүндө  чагылдырылат. Саясий гана эмес, чарбалык жетекчиликти да алып жүрөт. М. б. органдарынын  ишмердүүлүгүнүн мазмуну мамлекеттин башкы милдет-тери жана негизги функциялары менен аныкталат. М. б.  мамлекеттик орган-дардын аткаруучу жана буйрук берүүчү ишмердүүлүктөрүнөн ку-ралат. М. б. органдары жогорулаган  сайын, буйрук берүү укуктары… Калганын окуу »

МАМЛЕКЕТТИК АППАРАТ

МАМЛЕКЕТТИК АППАРАТ – мамлекеттин функцияларын жана мамлекеттик бийликти жүзөгө ашыра турган  мамлекеттик органдардын системасы. Аппараттын ишмердүүлүгүнүн мазмуну, анын уюштурулушунун жана кызмат  өтүү принциптери, адистеринин составы жана иштөө ыкмалары мамлекеттик жана коомдук түзүлүштүн табиятына, тигил  же бул, саясий тартипке ылайык алдын-ала аныкталат. М. а. системасына мамлекеттик бийликтин органдары сыяктуу  эле мамлекеттик башкаруу органдары да кирет. Ага: 1) парламент (федералдык… Калганын окуу »

  МАМЛЕКЕТ БАШЧЫСЫ

МАМЛЕКЕТ БАШЧЫСЫ – жогорку кызмат адамы. Мамлекеттин аткаруучу бийлигин алып жүрөт жана тышкы дүйнө  менен болгон байланыштарда жогорку өкүлү болот. Азыркы учурдагы монархияларда (Улуу Британия, Дания, Япония,  Швеция, Испания ж. б.) М. б – монарх (падыша, император, эмир). Анын бийлиги эреже катары мыйзам орноткон тартип  менен бир өкүлүнөн экинчи өкүлүнө мураска берилет. Республикаларда М. б. – президент. Ал… Калганын окуу »

МАКИАВЕЛЛИЗМ

МАКИАВЕЛЛИЗМ – Никколо Макиавеллинин аты менен байланышкан термин. М. деген түшүнүк алар аркылуу  граждандык жана адамзаттык планда эч кандай каражаттардан жада калса кылмыштуулуктан да кайра тартпаган  саясаттын синоними катары акылга сыйбаган нерседей көрсөтүлөт. Н. Макиавеллинин максаты, принциптери жана  көрсөтмө-лөрү эки жүздүүлүк, адепсиздик, арамзалык менен байланыштырылган. Чындыгында Н. Макиавеллинин  кулаган феодалдык коомдун жана жаңы орноп жаткан капитализмдин адепсиздигин айгинелеп,… Калганын окуу »

МАКИАВЕЛЛИ Николо

МАКИАВЕЛЛИ Николо (1469–1527) – Кайра жаралуу доорунун көрүнүктүү өкүлү, италиялык коомдук ишмер, саясий  ойчул, тарыхчы жана аскердик теоретик. Ага карата мамиле ар дайым карама-каршылыктуу болгон: анткени, ал саясий  бийликтин механизмин, анын максатын, милдетин, каражат-тарын ырайымсыздык менен жарыя-лаган, ал эми экинчи  жагынан, анын ойлору жана максаттары бардык убактарда жана түрдүү абалды пайдаланууга болот деп табылган. Н.  Макиавеллинин мурастарына өтө… Калганын окуу »

МАКСАТ ЖАНА КАРАЖАТТАР

МАКСАТ ЖАНА КАРАЖАТТАР (саясатта) – саясий ишмердүүлүктүн эффективдүүлүгүн аныктай турган маанилүү  структуралык элементтери. Саясий максат каалаган натыйжанын саясаттын субъектисинин талаптары жана  кызыкчылыгы менен аларды канааттандыруунун шарттарына болгон катышынын элеси катары берилет. Максат – ар бир  айкын саясий ишмердүүлүктүн башталышы эмес, эпицентри, ал анын жөнгө салуу функциясын аткарып, саясаттын  субъектилеринин талаптары жана кызыгууларына ылайык иштелип чыккан келечектеги социалдык-саясий  кубулуштардын… Калганын окуу »

МААЛЫМДУУЛУК, БАСМА СӨЗ ЭРКИНДИГИ

МААЛЫМДУУЛУК, БАСМА СӨЗ ЭРКИНДИГИ – демократиянын башкы атрибуту; ансыз демократиялык саясий  система функция аткара албайт. Бир гана М. б. с. э. шарттарында граждандардын сөз эркиндиги, өз көз караштарын  билдирүү укугу реалдуу болот. Эгерде шайлоочулар коомдогу жана дүйнөдөгү иштердин (окуялардын), бийлик  структураларынын абалы, саясий партиялардын платформалары, алардын лидерлери тууралуу толук маалымат  алышпаса, саясий шайлоо эркиндиги болушу мүмкүн эмес. Эгерде… Калганын окуу »

ЛОЯЛДУУЛУК

ЛОЯЛДУУЛУК (англ. loyal — убадада турган, берилген) – коом, мамлекет, индивид, түрдүү катмардагы социалдык  топтордун өз ара аракетинин саясий-психологиялык маанилүү механизми. XVII к. Англияда Л. деп, революция  мезгилинде монархиялык түзүлүштү жактоочуларды аташкан. Негизинен Л. гражданин деп – ак ниет, берилген,  мыйзамды сыйлаган индивидди айтышат. Л. феноменинде ички жана тышкы, инсандын социалдык жактарын бөлүп  караса болот. Л. термини биринчи… Калганын окуу »