МОЛДО КЫЛЫЧ Шамыркан уулу

МОЛДО КЫЛЫЧ Шамыркан уулу (1868–1917) – кыргыздын алгачкы жазгыч акындарынын бири. Кочкор өрүүнүндө  туулган. Анын 1911-ж. Казан шаарында араб ариби менен «Зилзала» эмгеги кыргыз элинин тарыхында басмага  жарыяланган алгачкы чыгармалардан болуп эсептелет. М. К. «Чүй баяны», «Керме тоо», «Канаттуулар», «Зилзала», «Кол  казал», «Кара Кочкор», «Кыз жигит», «Уй казал», «Жатакчылар», «Чүй канаттуулары», сыяктуу ырларында жана  поэмаларында табият, турмуш-тиричилик, жүрүм-турум,… Калганын окуу »

МОИЗМ

МОИЗМ – байыркы Кытайдагы этикалык-саясий окуу. Бул философиялык мектептин негиздөөчүсү Мо Ди (Мо-цзы)  болгон. Мо Ди жана анын окуучуларынын (моистер) көз караштары «Мо цзы» китебинде берилген. М. б. з. ч. IV–III к.  калыптанган. Мазмуну боюнча Конфуций окуусуна жана Лао-цзынын теорияларына каршы болгон. Коомду «жалпы  сүйүү жана өз-ара пайда» принцибинин негизинде кайра куруу программасын иштеп чыгышкан. Бардыгына бирдей тең … Калганын окуу »

МОБИЛДҮҮЛҮК

МОБИЛДҮҮЛҮК (коомдо) – социалдык структуранын чегинде топторду жана индивиддерди бир социалдык орундан  экинчиге жайгаштыруу. Ар бир коом андагы менчик, байлык, статус, бийлик, таасир, укук жана милдеттүүлүгүнүн  бөлүнүшүнө жараша түрдүү катмарлар, топтор жана индивиддерге бөлүнүшкөн. Бул болсо теңсиздиктин, түрдүү  социалдык карама-каршылыктардын, конфликтердин туулушуна алып келет да, өз кезегинде социалдык объекттердин  коомдогу ордун өзгөртүүгө умтулуусуна алып барат. Ошентип, социалдык стратификация… Калганын окуу »

МО Ди

МО Ди (б. з. ч. 479–400-ж.) – байыркы Кытай философу, моизмдин негиздөөчүсү. М. жана анын окуучуларынын көз  караштары «Мо-цзы» китебинде берилген жана мазмуну боюнча Конфуцийдин окуусуна каршы багытталган. Алдын ала,  маңдайга жазылган тагдыр болбойт, ар адамдын тагдыры, негизинде «асмандын эрки» турган «жалпы сүйүү жана өз-ара  пайда» принциптерин кандай деңгээлде ишке ашырганына жараша болот. М. кызмат орундарын мураска калтыруу … Калганын окуу »

МЕНТАЛИТЕТ

МЕНТАЛИТЕТ (менталдуулук) –тигил же бул топко кирген адамдардын саясий жана социалдык реалдуулукту өзгөчө  кабылдоосунун туруктуу, кеңири таралган жыйындысы. М. таптын же улуттун саясий ойлонуусунун образын, мүнөзүн,  ыкмасын билдирет, саясаттын субъектилеринин акыл-оюнун туруктуу абалын мүнөздөйт. М. терминин ой  жүгүртүүлөрүнүн жана акылдын оригиналдуу ыкмасын билдирүү үчүн колдонушат (мисалы, улуттук М. – грузиндик,  орустук, кыргыздык ж. б. же регионалдык М. –… Калганын окуу »

МАССАЛЫК САЯСИЙ АКЦИЯЛАР

МАССАЛЫК САЯСИЙ АКЦИЯЛАР эмгек коллективдери, коомдук уюмдар, граждандардын топтору аркылуу  көчөлөрдө, аянттарда, калктуу жерлерде ачык же жабык өз оюн, колдоо же нааразычылыкты билдирүү үчүн өткөрүлгөн  иш-аракеттер. М. с. а-дын негизги түрлөрү: митинг – граждандардын массалык чогулушу, тигил же бул уюмдун ишаракеттерине, коомдук-саясий жашоонун окуя-ларына жасаган мамилелерин чагыл-дырышат; көпчүлүк жүрүштө – бул  же тигил коомдук маселелерге көңүл буруу максатында… Калганын окуу »

МАССАЛЫК МААЛЫМАТ КАРАЖАТТАРЫ

МАССАЛЫК МААЛЫМАТ КАРАЖАТТАРЫ – азыркы мезгилдеги жогорку өнүгүүгө жетишкен саясий ишаракеттердин инструменти жана механизми. М. м. к-на басма сөз, радио, телекөрсөтүү, интернет, кино, үн жазуу кирет;  келечекте – ири коммуникациялык системаларды пайдалануу мүмкүнчүлүгү бар. Алардын аракеттери саны боюнча  түрдүү аудиторияларга ырааттуулук менен маалыматтарды жайылтуу, идеологиялык, экономикалык, маданий жана  саясий таасир тийгизүүнү өзүнө камтыйт. Азыркы М. м. к-нын өнүгүшүндө… Калганын окуу »

МАСАЛИЕВ Абсамат

МАСАЛИЕВ Абсамат (1933, Кадамжай р-ну, Алыш айлы – 2004, Бишкек) – партиялык ж-а мамл. ишмер. 1960-жылдан  КПСС мүчөсү. 1953-ж. Кызылкыя тоо-кен техникумун, 1956-ж. Москва тоо-кен ин-тун бүткөн. 1964-жылдан Кыргызстан  Компартиясынын Борбордук Комитети м-н Кыргыз ССР Министрлер Советине караштуу партиялык-мамл. контролдоо  комитетинин өнөр жай, транспорт ж-а байланыш бөлүмүндө инспектор, Ош облусунун партиялык-мамлекеттик көзөмөл  комитетинин төрагасынын орун басары. 1966-жылдан Кыргызстан… Калганын окуу »

МАРКС Карл

МАРКС Карл (1818–1883) – немец окумуштуусу, революционер. М-тын социалдык жана саясий теорияларга киргизген  негизги салымы экономикалык чөйрөнүн чечүүчү маанисин көрсөткүн тарыхтын материалисттик концепциясы болуп  эсептелет. М-тын теориясына ылайык, саясат экономикадан улам келип чыккандыктанбы, саясат тууралуу  ыраатташтырылган изилдөөсү болгон эмес. М. мамлекетти тарыхый зарылчылык деп эсептеген; мамлекет эмгектин  бөлүш-түрүлүшүнүн, жеке менчик менен таптын пайда болушунун натыйжасында келип чыккан; Ал… Калганын окуу »

МАНАС

«МАНАС» – кыргыз элинин баатырдык эпосу. Бул эпос болжол менен мындан миң жыл мурда калыптанган. Ошондон  бери ХХ к. орто ченине чейин кыргыздардын арасында муундан-муунга өтүп, ооз эки түрүндө айтылып келген. Элүүдөн  ашык варианттары бар. Бир эле манасчы Саякбай Каралаевдин айтуусундагы «М». трилогиясы миллион ыр сабынан  турат. «М». дастанында кыргыз элинин үрп-адаты, каада-салты, чарбасы, жоокерлик турмушу кеңири чагылдырылган. … Калганын окуу »