Tag Archives: инсандар

ОСМОНААЛЫ Сыдык уулу

ОСМОНААЛЫ Сыдык уулу (1879–1942-ж.) – кыргыз тарыхчысы. Кочкор өрөөнүндөгү Абайылда болушунун  Кызылдөбө айылында туулган. Анын аталаш агасы Жаркынбай дубанга таанымал сабаттуу (молдо) болгон киши. О. да  өз айылындагы мектепте окуп, кийин Бухарадагы диний жогорку окуу жайын (медресени) бүтүргөн. Бир катар жылдары  Чүй өрөөнүндө мугалим болуп иштеген. Чыгыш Түркстанда каза болгон. 1913-ж. Уфа шаарында «Мухтасар тарых-и  кыргызийа» («Кыргыздардын кыскача… Калганын окуу »

ОРОЗБЕКОВ Абдыкадыр

ОРОЗБЕКОВ Абдыкадыр (1889, Фергана обл., Маргалаң уезди Охна кыштагы – 1938, Фрунзе) – советтик-партиялык  ишмер. Кыргызстанда Совет бийлигин орнотуу ж-а бекемдөө үчүн күрөшкөн. 1918-жылдан ВКП (б)нын мүчөсү. О.  Граждандык согушка катышып, катардагы жоокерден отряд командирине ж-а саясий жетекчиге чейин көтөрүлгөн. 1920-  ж. Кызыл Туу ордени м-н сыйланган. 1920–23-ж. айылдын, болуштун, райондун революциячыл комитеттерин  башкарган. 1924–25-ж. Ош округдук эмгекчилер… Калганын окуу »

ОРМОН ХАН

ОРМОН хан Ныязбек уулу (1791–1854) – 19-кылымдын ортосунда кыргыз урууларын бириктирип, кыргыз  мамлекеттүүлүгүн түзүүгө аракеттенген саясий ишмер. 18 жашынан согуштук жүрүштөргө катышкан. Ормон хандын  өмүрү өтө татаал тарыхый кырдаалга – кыргыз урууларынын өз ара чыр-чатактары ырбаган, курчуган учурга туш келди.  Отуз жашынан эл башкарууга аралаша баштаган. Анын атак- даңкы артып, кыргыз урууларынын, атүгүл казактардын  арасында дагы таасири күчөйт.… Калганын окуу »

 МЭДИСОН Джеймс

МЭДИСОН Джеймс (1751–1836) – америкалык мамлекеттик ишмер жана саясий ойчул. Мэдисон эл – саясий бийликтин  жалгыз булагы жана шайлоо-республикалык башкарууну мүнөздөгөн белги деген ойдун талапкери болгон. Бирок  көпчүлүктүн фракциясы Мэдисонду коопсуздандырган. Ал белгилегендей алар бийлик башында туруп, азчылыктын  кызыкчылыгын басат деген. «Ошондуктан, – деп жазат «Федералистикада» (1787) Мэдисон, – бир кызыкчылыкка баш  ийген көпчүлүктүн макулдашып аракет кылып, зулум… Калганын окуу »

 МОСКА Гаэтано

МОСКА Гаэтано (1858–1941) –италия-лык саясат таануучу, социолог. В. Па-рето менен катар элита теориясын  негиздеген. «Башкаруучу тап» (1896) китебинде М. бардык коом эки тапка бөлүнгөндүгүн ырастаган. Ал эки тап:  башкаруучу «саясий тап» (элита) жана башкарылуучу. Башкаруучу тап бийликке ээлик кылып, бийликтин  артыкчылыктары менен ырахаттанышкан. Бийликти колдоо үчүн мыйзам чегиндеги жана андан тышкары ыкмаларды  колдонушат. Башкаруучу тап күч жана алдоонун… Калганын окуу »

МОНТЕСКЬЕ Шарль Луи

МОНТЕСКЬЕ Шарль Луи (1689 – 755) – француз философу, жазуучу жана тарыхчы, XVIII к. Просвещение (Агартуу)  философиясынын өкүлү. М-нин философиялык позициясы, анын эң негизги «Мыйзамдар духу жөнүндө»эмгегинде  чагылдырылган. Бул эмгегинде кудай жараткан катары бааланат, бирок материалдык дүйнөнүн объективдүү мыйзамы  боюнча аракет кылган. Тышкы дүй-нөнүн чагылдырылышы боюнча материалисттик идеяны коргогон, бирок  тажрыйбанын жыйынтыктарын кайра иштеп чыгууда Локктун рефлекс таанып… Калганын окуу »

МОЛДО НЫЯЗ

МОЛДО НЫЯЗ (1820–1896) – кыргыздын алгач жазгыч акындарынын бири. Кыргызстандын түштүгүндөгү Шаймерден  өрөөнүндө туулган. Кашгар шаарындагы медреседен билим алган. Атбашы, Нарын, Жумгал, Кочкор, Суусамыр, Чүй  өрөөндөрүндө болуп, чыгармаларын элге окуп берген жана чыгармалары эл арасында таркаган. Бул аймактардан анын  кол жазмалары азыр да табылууда. М-дын бизге жеткен санат ырлары 2 миңден ашык саптан турат жана мазмуну боюнча  Орто… Калганын окуу »

МОЛДО КЫЛЫЧ Шамыркан уулу

МОЛДО КЫЛЫЧ Шамыркан уулу (1868–1917) – кыргыздын алгачкы жазгыч акындарынын бири. Кочкор өрүүнүндө  туулган. Анын 1911-ж. Казан шаарында араб ариби менен «Зилзала» эмгеги кыргыз элинин тарыхында басмага  жарыяланган алгачкы чыгармалардан болуп эсептелет. М. К. «Чүй баяны», «Керме тоо», «Канаттуулар», «Зилзала», «Кол  казал», «Кара Кочкор», «Кыз жигит», «Уй казал», «Жатакчылар», «Чүй канаттуулары», сыяктуу ырларында жана  поэмаларында табият, турмуш-тиричилик, жүрүм-турум,… Калганын окуу »

МО Ди

МО Ди (б. з. ч. 479–400-ж.) – байыркы Кытай философу, моизмдин негиздөөчүсү. М. жана анын окуучуларынын көз  караштары «Мо-цзы» китебинде берилген жана мазмуну боюнча Конфуцийдин окуусуна каршы багытталган. Алдын ала,  маңдайга жазылган тагдыр болбойт, ар адамдын тагдыры, негизинде «асмандын эрки» турган «жалпы сүйүү жана өз-ара  пайда» принциптерин кандай деңгээлде ишке ашырганына жараша болот. М. кызмат орундарын мураска калтыруу … Калганын окуу »

МАСАЛИЕВ Абсамат

МАСАЛИЕВ Абсамат (1933, Кадамжай р-ну, Алыш айлы – 2004, Бишкек) – партиялык ж-а мамл. ишмер. 1960-жылдан  КПСС мүчөсү. 1953-ж. Кызылкыя тоо-кен техникумун, 1956-ж. Москва тоо-кен ин-тун бүткөн. 1964-жылдан Кыргызстан  Компартиясынын Борбордук Комитети м-н Кыргыз ССР Министрлер Советине караштуу партиялык-мамл. контролдоо  комитетинин өнөр жай, транспорт ж-а байланыш бөлүмүндө инспектор, Ош облусунун партиялык-мамлекеттик көзөмөл  комитетинин төрагасынын орун басары. 1966-жылдан Кыргызстан… Калганын окуу »