Tag Archives: Кокон

КЫРГЫЗ ЭЛИНИН КОКОН ХАНДЫГЫНА КАРШЫ КҮРӨШҮ

Кыргызстанда Кокон акимдеринин эзүүсүнүн (залимдигинин) күчөшү. Кокон хандыгына каршы Атантай менен Тайлак баатырдын көтөрүлүшү. Быча салгылашуусу. Куртканы ээлөө. Тайлак баатырдын өлүмү. Жер-жерлердеги элдик көтөрүлүштөр. XIX к. . биринчи жарымында кыргыз элинин Кокон хандыгына каршы күрөшүнүн тарыхый мааниси.

КОКОН КӨТӨРҮЛҮШҮ. ПУЛАТ ХАН.

Көтөрүлүштүн себептери. Көтөрүлүштүн башталышы жана жүрүшү Алайлык кыргыздардын толкундоолору. Элдик кыймылдын күч алышы. Пулат хан. Чаткалдагы көтөрүлүш. Элдик кыймылдын экинчи этабы Элдик кыймылдын жаңы толкуну. Насрэддин хандын бийлиги. Пулат хандын хан көтөрүлүшү. Көтөрүлүштүн басылышы.

КОКОНДУК ТӨРӨЛӨРГӨ КАРШЫ 40—50-ЖЖ. КЫРГЫЗДАРДЫН КЫЙМЫЛЫ. КОКОН ХАНДЫГЫНДА ФЕОДАЛДЫК ИЧ АРА ЖАҢЖАЛДАРДЫН КУРЧУШУ

Мусулманкулдун аталык аталышы. Шералы хандын бийликке келиши. Нүзүп миңбашы. Ажыбек датка. Хан сарайыидагы так талашкан чыр-чатактын 40-жж. күч алышы. Хандыктагы ич ара жаңжалдардын себептери жана өбөлгөлөрү. Кокон хандыгында феодалдык ич ара жаңжалдардын курчушу Кыргыз-казак кыймылы. Нарындык кыргыздардын кыймылы. Алай, Ош аймагындагы элдик кыймылдар. Ысык-Көлдөгү Кокон чептерин талкалоо аракеттери.

КЫРГЫЗДАРДЫН КОКОН ХАНДЫГЫНЫН ТУШУНДАГЫ САЯСИЙ ЖАНА СОЦИАЛДЫК-ЭКОНОМИКАЛЫК АБАЛЫ

Феодалдык мамилелердин өзгөчөлүктөрү. Соода-сатык. Кен иштетүү. Дыйканчылыгы. Отурукташуу. Чарбасы. Саясий абалы. Кыргызстандын калкы. Эзүүнүн түрлөрү.

КОКОН ХАНДЫГЫ. ТҮНДҮК КЫРГЫЗСТАНДЫН ЖАНА ТҮШТҮК КЫРГЫЗСТАНДЫН КОКОН ХАНДЫККА БИРИКТИРИЛИШИ. КЫРГЫЗ-ОРУС ЭЛЧИЛИК БАЙЛАНЫШТАРЫ.

Кокондук аскерлердин алгачкы жортуулдары. Кыргыздардын хаңдыктын саясий турмушуна катышуусу. Кокондук аскерлердин XIX к. 20—30-жж. баскынчылык жортуулдары Кокондук чептердин курулушу. Түндүк Кыргызстандын Орусия менен элчилик алакалары.

XIX к. 60-70-жж. КОКОН ХАНДЫГЫНЫН ЖАНА ТҮШТҮК КЫРГЫЗСТАНДЫН КООМДУК САЯСИЙ АБАЛЫ

XIX к. 50-жж. башында Кокон хандыгынын саясий абалы өтө начарлап кеткен. Буга ордодогу ич ара чыр-чатактар, кайра-кайра кайталанган козголоңдор, хандардын тез-тез алмашуусу себеп болгон. Мунун натыйжасында Россиянын Фергана өрөөнүн, Түштүк Кыргызстанды басып алышы женилдеген. Бул жылдары кыргыз эли жана анын билермандары Кокон хандыгынын саясий турмушуна мурдагыдай эле активдүү аралашып турган. Такты үчүн күрөшкөн ханзаадалар да кыргыз, кыпчак феодалдарына… Калганын окуу »

КОКОН ХАНДЫГЫНЫН ПАЙДА БОЛУШУ ЖАНА ӨНҮГҮШҮ

Кокон хандыгынын тарыхы боюнча 1709-ж. Фергана өрөөнүнүн борбордук бөлүгүндө (Маргалан чөлкөмүндө) көчмөн феодалдардын жардамы менен Шахрух бий башкаруучу болуп жарыяланган. Санжыра боюнча ал айтылуу Бабурдун урпактарынан болгон. Бийликке келген Шахрух бий Кокоя хандыгынын негиздөөчүсү болуп калат. Бул жерде белгилей кетчү нерсе XVIII к. башында Коженттин бийлөөчүсү кыргыздын чонбагыш уруусунан чыккан Акбото бий болгондугу тарыхый булактарда маалым. Ал Шахрухтун… Калганын окуу »

КОКОН ӨКҮМДАРЫНЫН БАСКЫНЧЫЛЫК САЯСАТЫ

XVIII к. 60-жж. Ирдана бийдин Ферганадагы ийгиликтүү согуштук аракетинин жана басып алуучулук тышкы саясатынын катыйжасында, кокондуктардын ээлиги кеңейин, күчкубаты артат. Ушундай кырдаалда Кокон улугу кыргыз уруулары менен ынтымагын бузуп, аларды күчтөп багындырууга жана кыргыз жеринин эсебинен өз ээлигин кенейтүүгө күч үрөп киришкен. 1760-ж. Ирдана бий кыргыз-кыпчак уруусуна догун артын, Аман бийди туткунга түшүрөт да узак убакыт аны камакта… Калганын окуу »

КЫРГЫЗ ЭЛИНИН КОКОН ХАНДЫГЫНЫН ЭЗҮҮСҮНӨ КАРШЫ КҮРӨШҮ

Кокондуктардын жылдан жылга көбөйгөн өлчөөсүз салыгы, залимдиги элет элинин жанына батып кыжырын кайнатты. Кокон хандыгынын үстөмдүгүнө каршы кыргыз элинин боштондук күрөшү XIX к. 30-40-жж. күч алган. Ал жылдарда кокондук баскынчыларга каршы Нарындын төрүн жердеген саяк уруусу катуу каршылык көрсөткөн. Анткени саяктар буга чейин Чыгыш Түркстандагы цинь-манчжур бийлигине каршы кыймылга, Жангер Кожонун Кашкарга жасаган жортуулуна такай катышып, аскердик уюмдашуу… Калганын окуу »

КОКОН ХАНДЫГЫНЫН МЕЗГИЛИНДЕГИ КЫРГЫЗСТАНДЫН СОЦИАЛДЫК-ЭКОНОМИКАЛЫК АБАЛЫ

Кокон хандыгынын тушунда кыргыз эли түпкү ата конуштарын ээлеп турган. XIX к. орто ченинде кыргыздардын саны болжол менен 300 мин кишиден ашкан. В. Радловдун эсебине караганда 80 мин түтүн кыргыз болгон. Ал кезде кыргыздар көп сандаган уруу, уруктардан турчу. Уруулардын ортосунда туруктуу, тыгыз экономикалык байланыштар, өз ара бекем биримдик болгон эмес. Ич ара феодалдык чыр-чатактар кыргыз элин алсыратып,… Калганын окуу »