Tag Archives: саясий

КЫРГЫЗСТАНДАГЫ САЯСИЙ СИСТЕМА. САЯСИЙ ПАРТИЯЛАР ЖАНА АЛАРДЫН ТИПТЕРИ

Саясый система түшүнүгү – саясатты аныкталган бир жалпылык катары түшүнүүгө жана анын мүмкүнчүлүктөрүн, формаларын коомдун башка тармактарынан айырмалап кароого жардам берет. Тактап айтканда саясый система түшүнүгү – саясый жашоонун динамикасын мезгилге жана мейкиндикке жараша салыштырып изилдөөгө, ар түрдүү коомдордун саясый өзгөчөлүктөрүн салыштырууга мүмкүндүк берет. Коомдук саясый системада саясый режим мазмундуу мүнөзгө ээ. Режимдин өзгөрүшү саясый системанын өзгөрүүсүнө алып… Калганын окуу »

XIX К. 60-ЖЖ. ТҮШТҮК КЫРГЫЗДАРДЫН КООМДУК-САЯСИЙ АБАЛЫ

Кокон хандыгындагы саясий абалдын начарлашы. Алымбек датканын саясий ишмердиги. Кокон хандыгына каршы жортуулга даярдык көрүү. Жортуулдун башталышы. Чаткалдык кыргыздарды каратуу. Чымкент, Ташкент салгылаштары. Кокон хандыгынын Орусияга вассалдык көз карандылыгы.

КЫРГЫЗДАРДЫН КОКОН ХАНДЫГЫНЫН ТУШУНДАГЫ САЯСИЙ ЖАНА СОЦИАЛДЫК-ЭКОНОМИКАЛЫК АБАЛЫ

Феодалдык мамилелердин өзгөчөлүктөрү. Соода-сатык. Кен иштетүү. Дыйканчылыгы. Отурукташуу. Чарбасы. Саясий абалы. Кыргызстандын калкы. Эзүүнүн түрлөрү.

КООМДУК САЯСИЙ УЮМДАР

Коомдук саясий уюмдар Эгемендүү мамлекеттин калыптанышына Кыргызстандагы саясий партиялар, коомдук уюмдар орчундуу салымдарын кошуп келүүдө. Жалгыз КП үстөмдүк кылган учурда айкындуулук болбой, компартиянын багытына каршы чыккандар аеосуз жазаланып, куугунтукталып келген. Өлкө демократиялык жолдон четтеп, буйрукчул-тоталитардык тартипте жашады. 1991-жылы Кыргызстан демократиялык кыймылы (КДК) расмий каттоодон өттү. Кыргыз демократиялык кыймылынын курамында 1991-жылы октябрда – Асаба улуттук кайра жаралуу партиясы, 1992-жылы… Калганын окуу »

БИЗГЕ КАНДАЙ САЯСЫЙ ЛИДЕР КЕРЕК

Коомдун өнүгүүсүндө, өзгөрүүсүндө саясый лидерлер (англ. тилинен алынган «leader”- алып баруучу, жетектөөчү дегенди билдирет) чоң ролго ээ экендиги талашсыз. Эгерде саясый лидердин ким экендигин тактоого аракет кылсак, анда саясый лидер- саясый уюмдун, топтун, саясый партиянын же жалпы коомдун кадыр-барктуу мүчөсү. Ал өзүнүн жеке таасири менен саясый окуяларда жана саясый процесстерде зор роль ойнойт. Учурда саясат таануу илиминде саясый… Калганын окуу »

ЭГЕМЕНДҮҮ КЫРГЫЗСТАНДЫН КООМДУК-САЯСИЙ ТУРМУШТАГЫ ӨЗГӨРҮҮЛӨР

Эгемендүү Кыргыз Республикасынын жаралышы кыргыз элинин тарыхындагы эн маанилүү окуя болгон. Республиканын эгемендүүлүккө жетиши, СССРдин коомдук-саясий системасынын кординалдуу реформаланышы менен шартталган. Эгемендүүлүккө жеткен Кыргызстанда биринчи кезекте мамлекеттик түзүлүштү, республиканын ички жана тышкы саясаттарын аныктоо керек эле. Бул үчүн адегенде Кыргыз Республикасынын Конституциясын (негизги закон) иштеп чыгып кабыл алуу милдети турган. 1990-ж. аягында эле жаңы Конституциянын долбоорун иштеп чыгуу… Калганын окуу »

«ӨНҮККӨН СОЦИАЛИЗМ» МЕЗГИЛИНДЕГИ КЫРГЫЗСТАНДЫН КООМДУК-САЯСИЙ ТУРМУШУ (1964—1985-жж.)

50-жж. Н. С. Хрущев баштаган реформалар 60-жж. башында өзүнүн күчүн жоготуп солгундай баштаган. Өлкөнүн экономикасы төмөндөгөн. Советтик, партиялык төбөлдөрдүн СССРде «коммунизмди кеңири куруу» жөнүндөгү урааны негизсиз экендиги айкын болгон. Н. С. Хрущев 1964-ж. КПСС БКнын биринчи секретарлыгынан жана СССР Министрлер Советинин председателдигинен бошотулган. КПСС БКнын биринчи секретарлыгына Л. И. Брежнев шайланып, СССР Министрлер Советинин председателдигине А. Н. Косыгин дайындалган.… Калганын окуу »

«КАЙРА КУРУУ» ЖЫЛДАРЫНДАГЫ КЫРГЫЗСТАНДЫН КООМДУК-САЯСИЙ ТУРМУШУ (1985—1990-жж.)

80-жж. ортосунда Советтер Союзу экономикалык, социалдык жана саясий кризиске белчесинен батканы, административдик-буйрукчул бийлик жаңы доорго ылайык келбей калгандыгы айкын көрүнгөн. Өлкөнүн ичиндеги кризис тышкы саясаттагы кризис менен коштолгон. Дүйнөлүк саясатта, социалисттик системада СССРдин кадыр-баркы төмөндөп кеткен. 1982-ж. ноябрда Л. И. Брежнев өлгөндөн кийин бийликке келген Ю. В. Андропов коррупцияга биротоло баткан партиялык-мамлекеттик аппаратты ондоого, өлкөдөгү абалды жакшыртууга аракет… Калганын окуу »

КЫРГЫЗСТАНДА САЯСИЙ УЮМДАРДЫН ТҮЗҮЛҮШҮ

1917-ж. жазында жана жайында Кыргызстандын калкынын бардык катмарлары саясийтурмушка активдүү тартыла баштаган. Март айында Сүлүктүдө, апрель-июнь айларында Пишпекте, Ошто жана Кызыл-Кыяда социал-демократиялык топтор түзүлгөн. 1917-ж. жайында Пишпекте Абдыкерим Сыдыковдун жетекчилиги астында «Алаш» улуттук партиясынын жергиликтүү бөлүмү түзүлгөн. Бул партия 1917-ж. майда Казакстанда (Оренбург шаарында) түзүлүп, анын башында Алихан Вукейханов менен Ахмет Байтурсынов өңдүү буржуазиялык-демократиялык багыттагы казак интеллигенциясынын өкүлдөрү турган.… Калганын окуу »

КЫРГЫЗСТАНДАГЫ САЯСИЙ АБАЛ ЖАНА КЫРГЫЗ-ОРУС МАМИЛЕЛЕРИ (XVIII к. экинчи жарымы — XIX к. ортосу)

Кыргызстанды Россия каратып алар алдында кыргыздарда патриархалдык-феодалдык коом үстөмдүк кылып турган. Тарыхый маалыматтарга таянып XVIII к. аягынан XIX к. ортосуна чейинки мезгилди Россиянын Кыргызстанды каратып алуу өбөлгөлөрүнүн бышып жетилүү баскычы деп карасак болот. XVII к. экинчи жарымында кыргыз коомчулугу татаал процесстерди башынан кечирип жаткан. Орто кылымдардан бери келе жаткан жоокерчилик замандын кесепетинен болгон ич ара кагылышуулар элди бөлүп… Калганын окуу »