БЕКСУЛТАН ЖАКИЕВ - Инсандар - Макалалар - Студенттик портал - кыргызча рефераттар, макалалар
 

Кош келиңиз Мейман • Катталуу • Кирүү • RSS 
Башкы бет » Макалалар » Инсандар

БЕКСУЛТАН ЖАКИЕВ


Бексултан Жакиев 1936-жылдын 16-январында Тоң районунун Бөкөнбаев айылында туулган.

 1958-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетин бүтүргөн.

 1960–1962-жж. Москвадагы Сценаристтердин жогорку курсунун угуучусу болгон.

 1958–1959-жж. Кыргыз мамлекеттик медициналык институтунда кыргыз тили мугалими,

 1963–1968-жж. «Кыргызфильм» киностудиясында редактор,

 1968–1972-жж. Кыргыз ССР маданият министрлигинде,

 1972–1975-жж. Кинокомитетинде редактор,

 1975–1983-жж. Кыргыз ССРинин маданият министрлигинин бириккен репертуардык-редакциялык коллегиясынын башкы редактору,

 1984–1987-жж. Б.Бейшеналиева атындагы искусство институтунда мугалим,

 1991-жылдан доцент, 2005-жылдан профессор,

 1988–1992-жж. Кыргыз Театр ишмерлер союзунун башкармалыгынын кат-чысы,

 1992–1993-жж. Кыргыз Республикасынын Президентинин мамлекет-тик кеңешчиси,

 1994–2000-жж. «Манас–1000» Мамлекеттик дирекциясы-нын көркөм жетекчиси, директору,

 1994-жылдан Кыргыз Республикасынын Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлык боюнча комитетинин төрагасы.

 

 Б.Жакиев 1959-жылы мыкты пьесалардын республикалык конкурсунда баш байгени алган «Атанын тагдыры» аттуу алгачкы драмасы менен таанылган. Б.Жакиев С.Алешиндин, С.Михалковдун, Б.Брехтин жана М. Ауэзовдун драмаларын которгон.

 2000–2003-жж. Б.Жакиев даярдаган Долбоордун негизинде манасчылык, дастанчылык, төкмөлүк өнөрлөр ЮНЕСКО тарабынан Бүткүл адамзат оозеки мурасынын шедеври деп жарыяланып, колдоого алынды.

 Кыргыз ССРинин 50 жылдыгына «Баскан жол» (1974), Муратбек Рыскуловдун 70 жылдыгына «Урматтап Муке дечү элек» (1988), Чыңгыз Айтматовдун 60 жылдыгына «Адам аты», "Манас" эпосунун 1000 жылдыгына Таластагы (1995), Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн 2200 жылдыгына «Улуу түндүк» ж.б. театрлаштырылган адабий сценарийлерди жазган.

 1966-жылдан СССР Кинематографисттер союзунун мүчөсү.

 1974-жылы «Кыргыз Республикасынын искусствосуна эмгек сиңирген ишмер». 1993-жылы «Кыргыз Республикасынын Эл жазуучусу» деген ардак наамдар берилген.

 1989-жылы Кыргыз ССРинин Токтогул атындагы, 1994-жылы Казакстандын Т.Айтбергенов атындагы эл аралык, 1996-жылы Жамбыл Жабаев атындагы эл аралык сыйлыктары ыйгарылган.

 Кыргыз Республикасынын Эл агартуусунун отличниги (1996) жана Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин ардактуу профессору. 1972-жылы Украин ССРинин ЖСнын Президиумунун Ардак грамотасы жана медалы, 2004-жылы III даражадагы Манас ордени жана «Даңк» (1997), «Астана» (1999) медалдары, Саха (Якутия) Республикасынын Өкмөтүнүн грамотасы (2006) менен сыйланган.

 

 ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ

 

Кыргыз тилинде

 

Бороондуу жолдо: Новеллалар жана пьеса – Ф.: Кыргызстан, 1966. – 152 б.

 

Атанын тагдыры: Драмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1972. – 188 б.

 

Эртең жаңы жыл: Драмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1979. – 272 б.

 

Мен байкемден улуумун: Новеллалар, киносценарийлер жана драма. – Ф.: Кыргызстан, 1984. – 232 б.

 

Саадак какты: Драмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1987. – 400 б.

 

Орус тилинде

 

Мой старший брат моложе меня./Перевод Л.Павлова/ В сб.: Киргизские рассказы. – М.: Сов. Писатель, 1965.

 

Мой старший брат моложе меня. В сб.: Герои суровых лет. – Ф.: Кыргызстан, 1968.

 

Мой старший брат моложе меня. /Перевод М.Ватагина/. – Ф.: Кыргызстан, 1968.

 

Встреча в городе ветров. Ф.: Мектеп, 1969.

 

Встреча в городе ветров: Рассказы. – Ф.: Мектеп, 1986.

 

ПЬЕСАЛАРЫ

  Кыргыз тилинде


«Атанын тагдыры» 1960-жылы Кыргыз Мамлекеттик драма театрында, Алма-Ата, Ашхабад, Мары, Байрамалы, Аркалык, Караганды, Ош, Жалал-Абад, Жамбул, Гурьев, Семей, Нарын, Павлодар, Чымкент, Талды-Коргон, Ташауз, Кызыл-Ордо, Чаржоу, Жизак, Бишкек ж.б. шаарларындагы театрларда жана 1965-жылы Москвадагы Кремль театрында кыргыз искусствосунун 10 күндүгүндө коюлган.

 

«Миң кыял» 1964-ж. Нарын муздрам, Ош кыргыздрам ж.б. театрларында коюлган.

 

«Алтын аяк». Кыргыз академдрама театрында (1968,1974); Ош өзбек муздрамтеатрында, Сыр-Дарья өзбек театрында (1974) ж.б. коюлган.

 

«Улуу үркүндө». Жантөшов атындагы Ысык-Көл театрында 2006-жылы коюлган.

 

«Өкүм». 1971-жылы Кыргыз академдрамтеатрында коюлган.

 

«Эртең жаңы жыл». 1979-жылы Ош кыргыз драмтеатрынын гастролунда Москвадагы Малый театрда, Фрунзе, Ош, Караганды, Семей ж.б. театрларда коюлган.

 

«Жолугушуу». 1979-жылы Ош кыргыз драма театрында, 2007-жылы Кыргыз улуттук драма театрында (Бишкек) коюлган.

 

«Күттүргөн жаз да келээр». 1981-жылы Кыргыз академиялык драмтеатрында, Ош кыргыз драмтеатрында коюлган.

 

«Саадак какты». 1982-жылы жазылып, 1986-жылы Москвада өткөн Кыргыз академтеатрдын декадасында Малый театрда, Кыргыз академтеатрында, Ысык-Көл драмтеатрында коюлган.

 

«Кызыл жалын от кечкендер». 1986-жылы айрым элдик театрларда коюлган.

 

«Үмүт». Бир көшөгөлүү пьеса.

 

«Жаза». Муратбек Рыскулов атындагы Нарын театрында коюлган (1988).

 

«Жүрөлүчү жүрөк оорутпай». 1989-жылы Ош кыргыз драма театрында, 1991-жылы Кыргыз академиялык драма театрында, Жантөшев атындагы Ысык-Көл театрында, Шаршен атындагы Чүй театрында, 2008-жылы Мухтар Ауэзов атындагы казак академиялык драма театрында коюлган.

 

Орус тилинде

 

«Золотая чаша». (Перевод М.Рощина). Москва. ВУОАП. 1968. Крупская атындагы орус драма театрында коюлган.

 

«Встреча» (Перевод К.Йонайтене). Москва. ВУОАП, В сб.: «Киргизские драмы». – Ф.: Кыргызстан, 1984.

 

«И придет весна долгожданная». Москва. ВУОАП.

 

КИНОСЦЕНАРИЙЛЕРИ

 

Мурас. «Кыргызфильм» киностудиясы, 1969.

 

Закым. «Ала-Тоо» журн. №8, 1970; «Мен байкемден улуумун» жыйнагына басылган.

 

Өнөр баяны. «Кыргызфильм» киностудиясы, 1974. – К-пте: Эртең жаңы жыл (1979).

 

Куугун. 1985 – Киносценарийлердин республикалык конкурсунда II байгеге ээ болгон.

 

Алтын балык баяны: Телефильм. «Кыргызтелефильм» студиясында тартылган.

 

КОТОРМОЛОРУ

 

Горький М., Чехов А.П. Эскерүүлөр. «Ала-Тоо» № 1, 1960.

 

Алешин С. Палата: Драма. Кыракадемдрамтеатр. 1963.

 

Абуль Фарадж. Токсон санат. (А.Жакыпбеков менен авторлош). – Ала-Тоо, № 5,1961. «Жер деми» жыйнагы (Сирия жазуучуларынын чыгармалары). – Ф.: Кыргызстан. 1971.

 

Брехт Б. Өлөрман эне жана анын балдары: Драма. Кырмамдрамтеатр, 1979; «Ала-Тоо» журн., №4, 1979.

 

Апендинин жоруктарынан 502 тамаша. 502 анекдота. Апенди – Ф.: Мектеп, 1985. – 208 б.

 

М.Ауэзов. «Абай» (драма). К. Жантөшев атындагы Ысык-Көл театрында, 1997-жылы Алма-Атада Мухтар Ауэзовдун 100 жылдыгына арналган эл аралык фестивалда коюлган.



Нравится
Добуш бер
Бөлүм: Инсандар | Кошкон: Admin (24.09.2012)
Кароолор: 1813 | Тегдер: Жакиев, Бексултан | Рейтинг: 1.5/2

Жактыбы? Анда досторуң менен бөлүш



Окшош материалдар
       



 
Жогору ↑